تبلیغات
روان شناسی - گفتگو با دکتر هاشمیان درباره روش‌های کنار آمدن با مشکلات

گفتگو با دکتر هاشمیان درباره روش‌های کنار آمدن با مشکلات

 

نوع مطلب :گفتگوها ،

نوشته شده توسط:حسام سیف زرگر

شما از کدام مکانیسم دفاعی استفاده می‌کنید؟

وقتی برای شما مشکلی به وجود می‌آید چگونه با آن کنار می‌آیید؟ روان‌شناسان می گویند همه ما هنگام کنار آمدن با یک مشکل یا موقع حل یک مشکل، از مکانیسم‌های دفاعی استفاده می‌کنیم؛ مکانیسم‌هایی که می‌توانند مخرب یا سازنده باشند. اما این مکانیسم‌ها چه هستند؟ و چگونه عمل می‌کنند؟ دکتر کیانوش هاشمیان، روان‌شناس و معاون پژوهشی و آموزشی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد...

شما از کدام مکانیسم دفاعی استفاده می‌کنید؟

وقتی برای شما مشکلی به وجود می‌آید چگونه با آن کنار می‌آیید؟ روان‌شناسان می گویند همه ما هنگام کنار آمدن با یک مشکل یا موقع حل یک مشکل، از مکانیسم‌های دفاعی استفاده می‌کنیم؛ مکانیسم‌هایی که می‌توانند مخرب یا سازنده باشند. اما این مکانیسم‌ها چه هستند؟ و چگونه عمل می‌کنند؟ دکتر کیانوش هاشمیان، روان‌شناس و معاون پژوهشی و آموزشی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد...

سلامت : آقای دکتر! وقتی برای ما مشکلی به وجود می‌آید، معمولا چگونه با آن مقابله می‌کنیم؟ با چه مکانیسمی؟
معمولا انسان در هر موقعیتی که قرار می‌گیرد (چه آن موقعیت سازگارانه باشد، چه ناسازگارانه) یک حالت دفاعی از خود نشان می‌دهد. اگر موقعیت به وجود آمده در جهت ارضای خواسته‌ها باشد، فرد از مکانیسم‌های سازگارانه استفاده می‌کند که قابل یادگیری است.
سلامت : و این مکانیسم‌های سازگارانه شامل چه مواردی است؟
اضطراب، استرس، محرومیت و تعارض مکانیسم‌های سازگارانه‌ای هستند که وقتی می‌خواهیم یکی از نیازهایمان ارضا شود، یکی از آنها را به کار می‌بریم.
سلامت : وقتی نیازهایمان برآورده نمی‌شود، چطور؟ آن‌وقت از چه مکانیسم‌هایی استفاده می‌کنیم؟
در این حالت، روان ما برای رسیدن به آرامش و کاهش تنش از مکانیسم‌های دفاعی استفاده می‌کند. از نظر روانکاوی، مکانیسم‌های دفاعی قابل یادگیری هستند و می‌توانند سازنده یا مخرب باشند. مکانیسم‌های دفاعی سازنده شامل والایش، جبران و همانندسازی هستند.
سلامت : ولی به نظر می‌رسد وقتی ما با بحرانی مواجه می‌شویم، بیشتر سراغ مکانیسم‌های دفاعی مخرب می‌رویم.
متاسفانه همین‌طور است! چون استفاده از مکانیسم‌های دفاعی مخرب، ساده‌تر است. مهم‌ترین مکانیسم‌ دفاعی در اغلب موارد «واپس‌زنی» است. در این حالت، افراد سعی می‌کنند از یادآوری خاطرات تلخ اجتناب کنند و خاطرات ناپسند خود را به ناخودآگاه بفرستند؛ مانند فردی که در کودکی مورد تجاوز قرار گرفته و این حادثه را به ناخودآگاه خود می‌فرستد تا دیگر آن را به یاد نیاورد. قسمتی از رویاهای شبانه ما همان نیازهایی هستند که پاسخ داده نشده‌اند و ما آنها را به ضمیرناخودآگاه فرستاده‌ایم.
سلامت : و برخی هم مشکل را انکار می‌کنند و صورت مساله را پاک می‌کنند!
دقیقا. «انکار» هم یکی دیگر از مکانیسم‌های دفاعی شایع است. در این حالت، ما اصل موضوع را انکار می‌کنیم؛ مثلا هنگامی که یکی از عزیزان خود را از دست می‌دهیم، ممکن است به دلیل سنگینی فاجعه، مرگ او را انکار کنیم. حتما شما هم دیده‌اید برخی خانواده‌ها پس از مرگ فرزندشان اتاق او را به همان شکل قبل نگهداری می‌کنند. در این حالت، آنها از مکانیسم «انکار» استفاده کرده‌اند. یکی از نکات مثبت در فرهنگ‌ ما این است که نزدیک‌ترین فرد وارد قبر می‌شود و می‌بیند که آن فرد، مرده است. یکی دیگر از مکانیسم‌های دفاعی هم «دلیل‌تراشی» است. «گربه دستش به گوشت نمی‌رسد می‌گوید بو می‌دهد!» این مثال واضحی برای مکانیسم‌ «دلیل‌تراشی» است. در این حالت فرد سعی می‌کند دست‌یابی و پاسخ‌گویی به نیاز را بی‌اهمیت جلوه دهد.
سلامت : گاهی هم نرسیدن به آن خواسته را گردن دیگران می‌اندازیم.
این هم یک مکانیسم دفاعی است: «فرافکنی». در این حالت، اشتباهات و تقصیرات خود را به گردن دیگران می‌اندازیم؛ شبیه آن شعری که می‌گوید: «من نبودم، دستم بود؛ تقصیر آستینم بود!» یکی دیگر از مکانیسم‌های دفاعی شایع هم «عکس‌العمل‌سا‌زی» است؛ به این معنا که در خفا یک کار و در انظار کار دیگری می‌کنیم؛ مثلا در خفا اهل بخشش نیستیم اما در انظار عمومی، عکس آن را انجام می‌دهیم.
سلامت : مکانیسم‌های دفاعی سازنده به چه شکل عمل می‌کنند؟
مکانیسم‌های دفاعی سازنده به رشد شخصیت فرد کمک می‌کند؛ مثلا در مکانیسم «والایش»، فرد نیاز خود را به شکلی درمی‌آورد که مورد اقبال عمومی قرار گیرد؛ مانند فرد زورمند و پرخاشگری که وارد ورزش‌های رزمی می‌شود و انرژی‌اش را آنجا تخلیه می‌کند. «جبران» هم مکانیسم‌ دفاعی سازنده دیگری استکه در آن، فرد به جبران توافقی ضعف‌های خود برمی‌آید؛ مثلا کودکی که در درسی ریاضی ضعیف است و دنبال تنیس می‌رود و قهرمان می‌شود، در اصل یک ضعف خود را با قوت دیگری پوشش می‌دهد.


منبع روزنامه سلامت



m.s
یکشنبه 31 شهریور 1392 08:11 ب.ظ
سلام این شماره ی مطب اقای دکتر هاشمیان فقط خیلی دیر نوبت میدن
021-26204796
goli
چهارشنبه 5 تیر 1392 01:47 ق.ظ
دمت گرم دكترجان
goli
چهارشنبه 5 تیر 1392 01:46 ق.ظ
خیلی به ی روانشناس احتیاج دارم؛دوسدارم بیشتردرموردمشكلات حرف بزنیدك بتونم به مشكلاتم غلبه كنم؛مرسی
goli
چهارشنبه 5 تیر 1392 01:41 ق.ظ
دمت گرم دكترجان
goli
چهارشنبه 5 تیر 1392 01:40 ق.ظ
دمت گرم دكترجان
كورش
یکشنبه 10 دی 1391 02:24 ب.ظ
دكتر هاشمیان از اساتید برجسته ی ایران زمین است در پاسخ دوستمان كه گفته از مكانیسم های دفاعی فروید خبر ندارداشتباه می كند چون دكتر در ایران است و بنا به یه سری مسایل بیشتر از نظریات خودش استفاده كرده است و وارد بحث مكانیسم های روانشناسان غربی فروید نشده است
یک شاگرد
سه شنبه 31 فروردین 1389 12:29 ب.ظ
با سلام وارزوی سلامتی برای مرد فرزانه روانشناسی ایران زمین دکتر کیانوش هاشمیان . زمانی که افتخار شاگردی دکتر هاشمیان را داشتم باتیوریهای مربوط به مکانیسمهای دفاعی یهاندازه کافی اشنا شده ام و هر کسی میداند که از کلاس ایشان نمیتوان بی اطلاع خارج شد. برای من جالب بود که ایشان روزی در کلاس درس فرمودند :روانشناسی باید بین خطوط حرکت کند حالا سالها از ان مطلب میگذرد ومن میخواهم بپرسم در جامعه ما اولا مدیران ارشد وکلان از چه مکانیسمهایی استفاده میکنند ودوم اینکه شهروند روانشناس چگونه میتواند بین خطوط باشد ؟ اطمینان دارم که دکتر هاشمیان برای هر دو این سوالات پاسخی دارد که میتواند برای خوانندگان مفید افتد
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر